Zinvolle en niet-zinvolle pijn

Wanneer gesproken wordt over pijn wordt vaak onderscheid gemaakt tussen zinvolle en niet-zinvolle pijn. Acute pijn, bijvoorbeeld als je jezelf stoot, wordt gezien als zinvolle pijn omdat deze pijn je behoedt voor verdere fysieke schade. Chronische pijn daarentegen wordt gezien als niet-zinvolle pijn omdat de signaalfunctie van de pijn verdwenen is. Daarmee wordt deze vorm van pijn gedefinieerd als pijn zonder functie. Maar is dit beeld wel correct?

acute pijn versus chronische pijn


Verklaring voor pijn

Mensen met chronische pijn hebben grote moeite met het feit dat, ook na veel en grondig onderzoek, hun pijn vaak niet of onvoldoende verklaard kan worden. Zij willen het liefst een eenvoudige en medische verklaring hebben voor hun pijn en blijven soms jarenlang zoeken naar een sluitende medische verklaring voor hun klachten. Dit zoeken draagt, door de vele teleurstellingen, bij aan de toename van de ervaren lijdensdruk.

Sensitisatie model

Het sensitisatie model voor pijn, dat recent in zwang is gekomen maar al decennia in de neurowetenschappen bekend is, biedt houvast voor een neurologische en dynamische verklaring voor het voortduren van de pijnklachten: doordat het nociceptieve netwerk langere tijd pijnprikkels doorgeeft, wordt het zenuwstelsel steeds gevoeliger voor het ervaren van pijn. Het is als het ware een zichzelf versterkend systeem, waardoor bijvoorbeeld pijndrempels afnemen. Het sensitisatiemodel geeft patiënten en zorgprofessionals een handvat om chronische pijn te verklaren en daarmee ook voor patiënten te legitimeren. Echter, het sensitatiemodel geeft ook aan dat psychologische en sociale factoren de pijngevoeligheid vergroot. Chronische pijn is daarmee complexer dan een uitsluitend medisch probleem. Om zicht te krijgen op de factoren die een rol spelen bij chronische pijn, gebruikt de hedendaagse geneeskunde het biopsychosociaal model.

Biospychosociaal model

Het biopsychosociaal model geeft aan dat bij iedere pijn patiënt een combinatie van (neuro)biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen en dat deze factoren elkaar onderling en op verschillende niveaus beïnvloeden in het ontwikkelen en voortduren van pijn.
Het belang van dit model wordt steeds meer onderkend en in de Zorgstandaard Chronische Pijn wordt ook benadrukt dat chronische pijn via het biopsychosociaal model gediagnosticeerd en mogelijk behandeld moet worden.  Hierbij dient rekening gehouden te worden met het feit dat naar mate de klachten langer duren de psychosociale factoren een toenemende rol spelen.
Een zeer recente ontwikkeling in pijnonderzoek en het denken over chronische pijn is de vraag in hoeverre het biopsychosociale model chronische pijn voldoende verklaart?

De complexiteit van chronische pijn en de spirituele dimensie

Naast deze drie dimensies van chronische pijn is er laatste jaren in pijnonderzoek ook aandacht geweest voor een mogelijke vierde dimensie bij chronische pijn namelijk de ‘spirituele’ dimensie. De spirituele dimensie wordt vaak gezien als de meest verborgen dimensie. Ook arts en onderzoeker Machteld Huber haalt deze dimensie aan als een wezenlijk onderdeel in haar concept van Positieve Gezondheid.
Hieronder een afbeelding van de complexiteit van chronische pijn bij verschillende patiënten.

dimenties-biopsychosociaal-spiritueelmodel-revalis
De dimensies bij chronische pijn zijn bij elke patient anders van complexiteit


Spiritualiteit en persoonlijke waarden

Spiritualiteit gaat over persoonlijke waarden en betekenissen die iemand aan zichzelf en de wereld geeft. Volgens de Jager Meezenbroek et al. gaat het bij spiritualiteit om het streven naar en het ervaren van verbondenheid met de essentie van het leven. Volgens veel onderzoekers is dit het centrum van het menselijk leven en vaak ook een belangrijke oorzaak van stress, emoties en het wel of niet kunnen aanpassen aan de omgeving met mogelijk allerlei psychische en/of lichamelijke klachten als gevolg.

Zinvolle chronische pijn

De term coping wordt in de psychologie gebruikt voor de wijze waarop mensen omgaan met problemen en stress. Bij chronische pijn die leidt tot hulpvragen is het dan ook belangrijk om ook persoonlijke waarden en betekenisgeving in relatie tot de omgeving mee te nemen in de behandeling. Bij het behandelen van chronische pijn wordt ook gekeken in hoeverre iemand het gevoel heeft dat hij vanuit zijn eigen waarden zijn leven inricht. Door zich niet uitsluitend op de biomedische kant van pijn te richten maar juist op de bio-psycho-sociale én spirituele aspecten van de pijn ontstaan aanknopingspunten om de lijdensdruk en pijnervaring van de patiënt te verminderen.  

Start specialistische GGZ in 2019

Revalis biedt momenteel medisch specialistische pijnrevalidatie voor patiënten met complexe chronische pijnklachten in het houdings- en bewegingsapparaat onder leiding van revalidatiearts Dr. Agali Mert.
Om een breder scala van pijn en vermoeidheidsyndromen te kunnen diagnosticeren en behandelen start Revalis per januari 2019 met specialistische GGZ voor chronische pijnklachten/SOLK onder leiding van Dr. Han Samwel, Klinisch psycholoog, pijnspecialist en bestuurslid van de PijnAlliantie In Nederland (PAiN).

Nascholing chronische pijn/SOLK

Daarnaast bieden wij ook nascholing aan voor zorgprofessionals zoals huisartsen, POH GGZ en medisch specialisten omtrent het herkennen/diagnosticeren van chronische pijn en vermoeidheidssyndromen alsmede het oefenen van gesprekstechnieken.
Deze nascholing wordt gegeven door Dr. Agali Mert en Dr. Han Samwel.
Deze cursus start in 2019, exacte data worden nog bekend gemaakt. Meer informatie of voorinschrijven is mogelijk via relatiebeheer@revalis.nl

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.